Tại cuộc làm việc, đại diện Đoàn công tác Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã nêu 8 nhóm vấn đề trọng tâm định hướng trao đổi, từ tiêu chí lựa chọn chỉ số, cơ chế chuyển đổi báo cáo giấy sang báo cáo số, kiểm soát chất lượng dữ liệu, bảo mật an toàn thông tin, đến việc thiết kế tần suất cập nhật dữ liệu thời gian thực...

TS. Lê Trung Kiên - Phó Trưởng phòng Tổng hợp, Truyền thông và Thi đua-Khen thưởng (Văn phòng Bộ Dân tộc và Tôn giáo), Thư ký khoa học Đề tài trao đổi tại Tọa đàm

Phản hồi từ thực tiễn triển khai tại Bộ Nội vụ, ông Phạm Hùng Thắng - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ và ông Lê Thanh Tùng - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ - Thông tin chia sẻ: Bộ Nội vụ vừa hoàn tất giai đoạn thử nghiệm phần mềm quản lý văn bản điều hành mới tích hợp module đánh giá công vụ tại toàn bộ các đơn vị thuộc và trực thuộc đến ngày 30/9, dự kiến chính thức vận hành thay thế hệ thống cũ vào giữa tháng 10. Điểm mấu chốt được Bộ Nội vụ đúc kết là việc phân loại nhiệm vụ quản lý thành 3 nhóm rõ rệt: nhiệm vụ thường xuyên (theo chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước), nhiệm vụ theo chương trình - kế hoạch (chiến lược, dài hạn) và nhiệm vụ đột xuất do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo đại diện Bộ Nội vụ, việc thiết kế chỉ số phải đáp ứng tư duy quản lý theo cấp bậc thẩm quyền: Bộ trưởng cần điểm nhìn tổng thể như đứng từ tầng cao nhất của một tòa nhà, Thứ trưởng bao quát mảng lĩnh vực phụ trách, còn cấp Vụ trưởng sẽ theo dõi chi tiết từng đơn vị và sản phẩm của chuyên viên. Nếu gom tất cả vào một giao diện chung mà không phân tầng, lãnh đạo cấp cao sẽ dễ bị "ngợp" trong biển số liệu chi tiết.

Ông Phạm Hùng Thắng - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ chia sẻ kinh nghiệm của Bộ Nội vụ

Kinh nghiệm "chấm điểm" sản phẩm

Một trong những nội dung chiếm thời lượng trao đổi lớn là phương thức số hóa và định lượng các sản phẩm công vụ. Đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho biết, Bộ Nội vụ áp dụng phương thức định mức điểm cho từng loại công việc. Ví dụ, một nhiệm vụ xây dựng dự thảo Luật giao cho chuyên viên chủ trì là 100 điểm; qua các cấp thẩm định, phê duyệt (Phó Vụ trưởng, Vụ trưởng, Thư ký Lãnh đạo Bộ), mỗi cấp sẽ được ghi nhận tỷ lệ phần trăm tương ứng mà không trừ vào điểm gốc của người soạn thảo. Sự khác biệt giữa việc xây dựng một văn bản quy phạm pháp luật phức tạp với một công văn giải đáp kiến nghị địa phương được phân định rõ ràng bằng trọng số điểm và thời hạn giải quyết.

Về khía cạnh hạ tầng, ông Lê Thanh Tùng nhấn mạnh tầm quan trọng của an toàn thông tin là. Trong bối cảnh từng xảy ra các vụ việc rao bán dữ liệu hồ sơ cán bộ trên mạng, ông Tùng cho rằng, hệ thống chỉ số điều hành phải có giải pháp phân quyền và mã hóa nghiêm ngặt. Ngoài ra, thách thức lớn nhất khi liên thông dữ liệu là rủi ro không đồng nhất giữa các nhà phát triển phần mềm. Theo đó, giải pháp bắt buộc là phải xây dựng được một trục liên thông dữ liệu nội bộ trước khi tính đến việc kết nối diện rộng.

Ông Lê Thanh Tùng - Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ - Thông tin (Bộ Nội vụ) trao đổi tại Tọa đàm

Gợi mở mô hình 3 tầng cho Bộ Dân tộc và Tôn giáo

Trao đổi tại Tọa đàm, đại diện Vụ Tổng hợp - Thư ký thuộc Bộ Nội vụ lưu ý nhóm nghiên cứu cần phân biệt rành mạch giữa "Hệ thống chỉ số điều hành vĩ mô ngành" và "Phần mềm đánh giá KPI nội bộ". Bên cạnh đó lưu ý thêm lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo có tính chất nhạy cảm; số liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành không đơn thuần là các con số hành chính (như số lượng văn bản, tỷ lệ xử lý hồ sơ...) mà gắn liền với diễn biến tình hình thực tế trên địa bàn dân tộc thiếu số và miền núi, sự biến động số lượng tín đồ các tôn giáo…

Từ góc nhìn này, phía Bộ Nội vụ gợi ý Ban Chủ nhiệm Đề tài tiếp cận thiết kế Bộ chỉ số theo Mô hình kiến trúc 3 tầng dữ liệu: Tầng dành cho cấp Lãnh đạo Bộ tinh gọn trong khoảng 20 - 30 chỉ số chiến lược, phản ánh bức tranh toàn cảnh (tiến độ triển khai nhiệm vụ, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, các chỉ số cảnh báo trong lĩnh vực công tác dân tộc, tôn giáo...). Tầng dành cho cấp Cục, Vụ  gồm hệ thống chỉ số quản lý chuyên sâu theo mảng nhiệm vụ chuyên môn, giám sát các chỉ tiêu ngành dọc và phối hợp liên ngành. Tầng Dữ liệu nền tảng gồm các cơ sở dữ liệu do địa phương, đơn vị trực thuộc cập nhật thường xuyên, đóng vai trò là "chân đế" nuôi sống hai tầng trên.

ThS. Đỗ Mạnh Quân - Văn phòng Bộ Dân tộc và Tôn giáo thông tin tại Tọa đàm

Quyết tâm của người đứng đầu là điều kiện tiên quyết

Đúc kết từ bài học chuyển đổi số tại Bộ Nội vụ - từ chỗ năm 2019 tỷ lệ xử lý văn bản điện tử chỉ đạt 8%, nhưng sau chỉ đạo quyết liệt của Bộ trưởng đã nâng lên trên 90% chỉ sau 2 tháng - các đại biểu khẳng định: Yếu tố công nghệ chỉ chiếm 30%, 70% còn lại quyết định bởi ý chí người đứng đầu và cơ chế vận hành. Một bộ chỉ số dù thiết kế tinh vi đến đâu cũng sẽ trở thành "hệ thống chết" nếu lãnh đạo không sử dụng nó để ra quyết định hằng ngày và kết quả đánh giá không được gắn trực tiếp vào trách nhiệm, chế độ thi đua, thu nhập của đội ngũ công chức, viên chức, người lao động.

Kết thúc Tọa đàm, hai bên thống nhất tiếp tục chia sẻ tài liệu nghiệp vụ, khung danh mục chỉ số và biểu mẫu tham chiếu. Buổi làm việc đã mở ra những góc nhìn thực tế, giúp Ban Chủ nhiệm Đề tài của Bộ Dân tộc và Tôn giáo định vị rõ nét cấu trúc hệ thống, tránh sa đà vào việc sao chép máy móc mô hình của các bộ hành chính thuần túy, hướng đến xây dựng một công cụ chỉ đạo, điều hành thực chất, bảo mật và hiệu quả gắn với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan và đặc thù lĩnh vực công tác.

Đại biểu trao đổi tại Tọa đàm