Sau nhiều năm thực hiện, Nghị định số 05/2011/NĐ-CP về Công tác dân tộc đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng để triển khai đồng bộ công tác dân tộc, chính sách dân tộc trên nhiều lĩnh vực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện kết cấu hạ tầng và từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật chuyên ngành, mô hình tổ chức chính quyền địa phương và yêu cầu quản lý nhà nước có nhiều thay đổi, một số quy định của Nghị định đã bộc lộ bất cập, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn; cơ chế phối hợp, điều phối liên ngành, chia sẻ dữ liệu và phân định trách nhiệm còn chưa rõ, trong khi khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với các vùng khác vẫn là vấn đề cần tiếp tục tập trung giải quyết. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu xây dựng một Nghị định mới về Công tác dân tộc, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, phù hợp với mô hình quản lý mới và đáp ứng yêu cầu phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.

Ông Phí Mạnh Thắng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế phát biểu

Theo báo cáo của Vụ Pháp chế, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, hồ sơ dự thảo Nghị định về Công tác dân tộc được xây dựng trên cơ sở tổng kết việc thi hành Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, rà soát các chủ trương của Đảng, quy định pháp luật có liên quan và tiếp thu 132 ý kiến của bộ, ngành, cơ quan, địa phương cùng 6 vụ, đơn vị thuộc Bộ; tính đến nay, hồ sơ cơ bản đã đủ điều kiện để gửi Bộ Tư pháp thẩm định. Dự thảo được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung và lược bỏ các nội dung không còn phù hợp hoặc đã được pháp luật chuyên ngành điều chỉnh. Đáng chú ý, dự thảo chuyển từ quy định trực tiếp các chính sách dân tộc sang quy định 11 nhóm biện pháp tổ chức thực hiện chính sách dân tộc; làm rõ hơn trách nhiệm của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các bộ, ngành và bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời bổ sung quy định chuyển tiếp nhằm bảo đảm tính liên tục, không tạo khoảng trống pháp lý trong quá trình thay thế Nghị định hiện hành.

Tại cuộc họp, ban soạn thảo cũng nhận được các ý kiến góp ý về bố cục, kỹ thuật và tính khả thi của dự thảo, bên cạnh đó là sắp xếp lại các nhóm nội dung về tên gọi dân tộc, vùng dân tộc thiểu số, đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số; bố trí hợp lý các chính sách về giáo dục, y tế, văn hóa; diễn đạt quy định rõ nghĩa, dễ áp dụng ở cơ sở; hạn chế trùng lặp và làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh phát biểu

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Hoài Anh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu tối đa các ý kiến góp ý, tiếp tục rà soát, hoàn thiện bố cục, nội dung và kỹ thuật của dự thảo Nghị định; đồng thời nghiên cứu cụ thể hóa hơn các quy định, nhất là trách nhiệm của từng bộ, ngành, cơ quan và địa phương, bảo đảm khi Nghị định được ban hành có thể tổ chức triển khai thuận lợi, rõ trách nhiệm và phù hợp với thực tiễn.

Lãnh đạo Bộ yêu cầu sau cuộc họp tiếp tục hoàn thiện tài liệu, tổ chức lấy ý kiến Tổ soạn thảo, đại diện các bộ, ngành liên quan, Hội đồng Dân tộc và một số địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở đó, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, tiếp thu, giải trình các ý kiến và thực hiện các bước tiếp theo, phấn đấu trong tháng 10/2026 trình Chính phủ xem xét dự thảo Nghị định.