Dấu ấn hơn một thế kỷ

Chùa Long Sơn tọa lạc trên đường 23/10, phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ngôi chùa có nguồn gốc từ cuối thế kỷ XIX, do Hòa thượng Thích Ngộ Chí khai sơn và ban đầu mang tên Đăng Long tự.

Sau một trận bão lớn vào năm 1900, chùa bị hư hại và được di chuyển xuống vị trí hiện nay, dưới chân đồi Trại Thủy. Năm 1936, chùa được hiến cho Hội An Nam Phật học để làm trụ sở phục vụ công cuộc chấn hưng Phật giáo tại Khánh Hòa. Đến cuối những năm 1930, chùa được ban biển hiệu “Sắc tứ Long Sơn tự”.

Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, chùa Long Sơn vẫn giữ được những đường nét đặc trưng của kiến trúc Phật giáo truyền thống. Khuôn viên chùa rộng hơn 3.000m², được bố trí hài hòa với các công trình như tam quan, chánh điện, giảng đường, nhà tổ cùng hệ thống tượng thờ và tiểu cảnh.

Các lớp mái ngói, hàng cột và những chi tiết trang trí ghép từ mảnh sành, sứ tạo nên nét kiến trúc đặc trưng của chùa Long Sơn

Chánh điện có diện tích hơn 1.500m², là không gian trung tâm của ngôi chùa. Công trình được bài trí trang nghiêm, với hệ thống tượng thờ, phù điêu và các họa tiết mang đậm dấu ấn mỹ thuật Phật giáo.

Chánh điện được bài trí trang nghiêm, là nơi phật tử và du khách đến lễ Phật, cầu nguyện bình an.

Tại chánh điện có pho tượng Phật bằng đồng cao khoảng 1,6m, nặng khoảng 700kg. Sự kết hợp giữa tượng thờ, kiến trúc gỗ và ánh sáng tự nhiên góp phần tạo nên không gian tĩnh tại, trang nghiêm.

Tôn tượng Đức Phật được an trí trang nghiêm trong không gian kiến trúc mang đậm nét truyền thống của chùa.

Một trong những điểm nổi bật của chùa Long Sơn là quần thể công trình Phật giáo trên đồi Trại Thủy. Từ khu vực chùa, khách hành hương đi theo 193 bậc tam cấp để lên đỉnh đồi, nơi đặt tượng Kim thân Phật Tổ.

Từ khu vực chùa, 193 bậc tam cấp men theo sườn đồi Trại Thủy dẫn khách hành hương lên tượng Kim thân Phật Tổ.

Tại bậc thứ 44 là tượng Đức Phật nhập Niết bàn dài 17m, cao 5m, được xây dựng năm 2003. Phía sau tượng là bức phù điêu tái hiện hình ảnh 49 vị đệ tử thành kính hướng về Đức Phật.

Tượng Đức Phật nhập Niết bàn dài 17m, cao 5m. Phía sau là bức phù điêu khắc họa 49 vị đệ tử thành kính hướng về Đức Phật.

Tiếp tục đi lên sườn đồi là tháp chuông, nơi đặt đại hồng chung do phật tử tại Huế tiến cúng chùa vào năm 2002. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa không gian đồi Trại Thủy góp phần tạo nên nét trầm mặc, thanh tịnh của quần thể.

Đại hồng chung được đặt trong tháp chuông

Trong quần thể chùa còn có nhiều pho tượng và công trình mang ý nghĩa bảo hộ Phật pháp, góp phần làm phong phú không gian kiến trúc và nghệ thuật Phật giáo.

Pho tượng mang hình tượng vị hộ pháp trong quần thể chùa Long Sơn, thể hiện ý nghĩa gìn giữ sự trang nghiêm của chốn thiền môn.

Trên đỉnh đồi Trại Thủy là tượng Kim thân Phật Tổ, được xây dựng vào những năm 1960. Toàn bộ công trình cao 24m, trong đó tượng Phật cao 14m, đài sen cao 7m và phần đế cao 3m.

Dưới bệ tượng có các phù điêu tưởng niệm Bồ tát Thích Quảng Đức và các vị tăng đã vị pháp thiêu thân năm 1963. Đây là những hình ảnh gợi nhắc một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử Phật giáo Việt Nam.

Phù điêu Bồ tát Thích Quảng Đức được tôn trí tại bệ tượng Kim thân Phật Tổ, nhắc nhớ sự kiện vị pháp thiêu thân năm 1963.

Tượng Kim thân Phật Tổ tọa thiền trên đài sen, nổi bật giữa nền trời trên đỉnh đồi Trại Thủy. Công trình cao 24m đã trở thành một trong những biểu tượng quen thuộc của thành phố Nha Trang.

Nơi diễn ra những Phật sự quan trọng

Không chỉ là một công trình kiến trúc và điểm đến văn hóa, chùa Long Sơn hiện còn là nơi đặt Văn phòng 1 Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Khánh Hòa. Nhiều sự kiện Phật giáo quan trọng của địa phương được tổ chức tại đây, thu hút đông đảo tăng ni, phật tử tham dự.

Các hoạt động như Đại lễ Phật đản, lễ Vu Lan, khóa tu, thuyết giảng giáo lý và sinh hoạt Phật pháp được duy trì thường xuyên. Thông qua những hoạt động này, chùa góp phần hướng dẫn tăng ni, phật tử thực hành đời sống đạo đức, nuôi dưỡng lòng từ bi và xây dựng tinh thần đoàn kết.

Vào các ngày lễ lớn, chùa Long Sơn đón đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái. Công tác tổ chức, bảo đảm an ninh, trật tự và giữ gìn cảnh quan được chính quyền địa phương phối hợp với nhà chùa triển khai nhằm xây dựng môi trường văn minh, an toàn.

Gắn bó với cộng đồng

Cùng với các hoạt động Phật sự, chùa Long Sơn và Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Khánh Hòa thường xuyên triển khai nhiều chương trình an sinh xã hội như thăm hỏi, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, trao quà cho học sinh, chăm lo các gia đình chịu ảnh hưởng bởi thiên tai và vận động hiến máu nhân đạo.

Năm 2025, các hoạt động từ thiện, nhân đạo của Phật giáo tỉnh Khánh Hòa đạt tổng giá trị hơn 78 tỷ đồng; riêng công tác hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi mưa lũ đạt hơn 28 tỷ đồng. Những kết quả này thể hiện tinh thần nhập thế, đồng hành cùng dân tộc và trách nhiệm đối với cộng đồng của tăng ni, phật tử trong tỉnh.

Từ một ngôi chùa được hình thành vào cuối thế kỷ XIX, Long Sơn ngày nay vừa là trung tâm sinh hoạt Phật giáo, vừa là không gian lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc tiêu biểu của Khánh Hòa. Giữa nhịp sống hiện đại của Nha Trang, tiếng chuông chùa và hình ảnh Kim thân Phật Tổ trên đồi Trại Thủy tiếp tục gợi nhắc về lòng từ bi, sự hướng thiện và những giá trị bền vững trong đời sống tinh thần của cộng đồng.