Nghị định gồm 7 chương, 16 điều quy định cụ thể tiêu chí lựa chọn, công nhận người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Chính sách đối với người có uy tín; Chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số; Trình tự, thủ tục công nhận và đưa ra khỏi, thay thế, bổ sung danh sách người có uy tín; Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc tổ chức thực hiện Nghị định này.

Bảo đảm dân chủ, công khai trong lựa chọn người có uy tín

Theo Nghị định, việc lựa chọn, công nhận, chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số đảm bảo các nguyên tắc:

Người có uy tín được lựa chọn đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch, công bằng, khách quan từ thôn, bản, xóm, buôn, làng, phum, sóc, tổ dân phố và tương đương.

Bảo đảm quyền làm chủ của cộng đồng dân cư trong việc lựa chọn người có uy tín; tôn trọng tính tự quản của cộng đồng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, phong tục, tập quán tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực hiện chính sách đối với người có uy tín và chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh tổ chức, cá nhân là người dân tộc thiểu số đảm bảo đúng đối tượng, đúng chế độ, tiết kiệm, hiệu quả.

Người có uy tín do địa phương trực tiếp công nhận, quản lý, tổ chức thực hiện chính sách và đảm bảo phát huy vai trò người có uy tín trên địa bàn.

Trường hợp người có uy tín, tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số quy định tại Nghị định này thuộc đối tượng được hưởng nhiều chính sách cùng tính chất, nội dung hỗ trợ thì chỉ được hưởng một chính sách với mức hỗ trợ cao nhất (trừ chính sách hỗ trợ về thông tin).

Lựa chọn người thực sự tiêu biểu, được cộng đồng tín nhiệm

Người được lựa chọn phải tiêu biểu, có nhiều đóng góp trong các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo vệ an ninh, trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc.

Bên cạnh đó, người có uy tín cần am hiểu văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương; có mối liên hệ chặt chẽ trong dòng họ, dân tộc và cộng đồng dân cư; có khả năng quy tụ, tập hợp, tuyên truyền, vận động người dân và được cộng đồng tin nhiệm, tin tưởng, nghe và làm theo.

Người có uy tín được lựa chọn từ các nhóm như già làng, trưởng dòng họ, người thường xuyên được đồng bào mời thực hiện các nghi lễ truyền thống hoặc nghi lễ tín ngưỡng tốt đẹp; chức sắc, chức việc, nhà tu hành trong các tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận; cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang đã nghỉ hưu có quá trình công tác lâu năm, có cống hiến cho cộng đồng, dân tộc và đất nước.

Đối tượng lựa chọn còn bao gồm bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng Ban công tác Mặt trận thôn, tổ trưởng Tổ bảo vệ an ninh, trật tự, thôn đội trưởng; nhân sĩ, trí thức, doanh nhân, nghệ nhân, nhà giáo, thầy thuốc, lương y, công nhân, nông dân sản xuất giỏi, phụ nữ, thanh niên tiêu biểu được đa số đồng bào tín nhiệm.

Mỗi thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc thôn của xã, phường, đặc khu thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số được lựa chọn, công nhận một người có uy tín. Đối với thôn thành lập mới do sắp xếp, sáp nhập các thôn từ ngày 26/5/2026, Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ tình hình thực tế quyết định số lượng người có uy tín, nhưng không vượt quá tổng số người có uy tín của các thôn trước khi sáp nhập.

Thẩm quyền công nhận, đưa ra khỏi danh sách, thay thế, bổ sung người có uy tín thuộc Chủ tịch UBND cấp xã. Hằng năm, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ đạo rà soát, đánh giá người có uy tín theo các tiêu chí quy định.

Hội nghị lựa chọn người có uy tín phải có sự tham gia của ít nhất hai phần ba số hộ gia đình trong thôn. Mỗi hộ cử một người từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự tham dự. Mỗi thôn đề cử ít nhất hai người để bầu chọn một người. Người được lựa chọn phải nhận được sự thống nhất của trên 50% tổng số hộ gia đình trong thôn thông qua bỏ phiếu hoặc biểu quyết.

Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của thôn, Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định công nhận người có uy tín, công khai niêm yết tại thôn và gửi báo cáo UBND cấp tỉnh để tổng hợp, theo dõi, chỉ đạo.

Chính sách hỗ trợ thiết thực, phát huy vai trò người có uy tín

Nghị định quy định hằng năm, người có uy tín được tập huấn, bồi dưỡng, cung cấp thông tin phù hợp về chủ trương, chính sách, pháp luật; quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa; công tác dân tộc và chính sách dân tộc.

Nội dung tập huấn còn bao gồm kiến thức, kỹ năng khai thác, sử dụng, xử lý thông tin trên Internet, mạng xã hội; kỹ năng hòa giải, tuyên truyền, vận động quần chúng. Người có uy tín được cấp miễn phí một ấn phẩm báo chí của cơ quan báo chí trung ương có nội dung tuyên truyền chuyên sâu về công tác dân tộc, chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo và một ấn phẩm báo chí của tỉnh hoặc loại hình cung cấp thông tin khác do tỉnh quyết định.

Tùy tình hình thực tế, các tỉnh, xã tổ chức đoàn người có uy tín đi tham quan, học tập, trao đổi kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, giữ gìn bản sắc văn hóa và đoàn kết dân tộc. Các địa phương có thể nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ thông tin với số lượng, tần suất cao hơn, cung cấp thông tin trên môi trường số hoặc bằng hình thức phù hợp khác.

Về hỗ trợ vật chất, động viên tinh thần, người có uy tín được thăm hỏi, tặng quà nhân dịp Tết Nguyên đán, Tết hoặc lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số, tối đa 3 lần/người/năm, mức chi 1 triệu đồng/người/lần.

Người có uy tín bị ốm đau được thăm hỏi, hỗ trợ không quá một lần trong năm. Mức hỗ trợ tối đa là 5 triệu đồng/người khi điều trị tại cấp khám bệnh, chữa bệnh chuyên sâu; 3 triệu đồng/người tại cấp khám bệnh, chữa bệnh cơ bản và 1 triệu đồng/người tại cấp khám bệnh, chữa bệnh ban đầu.

Hộ gia đình người có uy tín gặp khó khăn đột xuất do sự cố, thiên tai, hỏa hoạn, bị thiệt hại về người được thăm hỏi với mức 5 triệu đồng/người. Trường hợp thiệt hại về tài sản được hỗ trợ theo thực tế, tối đa 5 triệu đồng/hộ/lần và không quá 10 triệu đồng/hộ/năm. Khi người có uy tín hoặc thân nhân trong gia đình qua đời, mức thăm viếng, động viên là 1 triệu đồng/trường hợp.

Người có uy tín có thành tích xuất sắc được biểu dương, khen thưởng theo quy định. Định kỳ 5 năm một lần, cấp trung ương và cấp tỉnh tổ chức hội nghị biểu dương, tôn vinh, khen thưởng người có uy tín tiêu biểu. UBND cấp xã căn cứ quy mô, số lượng người có uy tín và tình hình thực tiễn để lựa chọn hình thức, thời gian tổ chức các hoạt động biểu dương, tôn vinh, khen thưởng phù hợp.

Quy định chính sách đối với một số tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số

Nghị định đồng thời quy định chính sách thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà, động viên, gặp mặt, biểu dương, tôn vinh đối với nhiều nhóm tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số.

Đối tượng thụ hưởng gồm nguyên lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, cán bộ lão thành cách mạng, thương binh, bệnh binh; nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành trung ương và địa phương là người dân tộc thiểu số.

Các nhà giáo, nghệ nhân, nghệ sĩ, thầy thuốc được phong tặng danh hiệu; giáo sư, phó giáo sư; bí thư chi bộ, già làng, trưởng thôn, trưởng Ban công tác Mặt trận, nông dân, công nhân sản xuất giỏi, chức sắc, chức việc tôn giáo; người dân tộc thiểu số đạt giải thưởng quốc tế và quốc gia.

Nghị định còn quy định chính sách đối với hộ dân tộc thiểu số nghèo; người dân tộc thiểu số, hộ dân tộc thiểu số bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn; UBND các xã đặc biệt khó khăn, đơn vị lực lượng vũ trang, trạm y tế, các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo tôn giáo và một số loại hình trường học tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Tùy từng nhóm đối tượng, mức chi thăm hỏi, tặng quà được quy định cụ thể. Trong đó, mức thăm hỏi, tặng quà đối với một số cán bộ lãnh đạo, người có công là tối đa 5 triệu đồng/người/lần và không quá 10 triệu đồng/người/năm. Đối với đơn vị, tổ chức thuộc diện thụ hưởng, mức thăm hỏi, chúc mừng, tặng quà tối đa là 20 triệu đồng/đơn vị, tổ chức/lần/năm.

Định kỳ 5 năm hoặc trong trường hợp đột xuất, các cơ quan có thể tổ chức hoạt động biểu dương, tôn vinh, vinh danh những điển hình tiên tiến trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, tổng kết, đánh giá và báo cáo kết quả thực hiện Nghị định; xây dựng tài liệu, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng, cung cấp thông tin; tổ chức tiếp đón, thăm hỏi, giao lưu, gặp gỡ, biểu dương, khen thưởng người có uy tín và các tổ chức, cá nhân người dân tộc thiểu số tiêu biểu, xuất sắc trên phạm vi cả nước.

UBND cấp tỉnh chỉ đạo UBND cấp xã rà soát, tiến hành lựa chọn, công nhận người có uy tín trên địa bàn, hoàn thành chậm nhất 30 ngày kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

Nghị định số 307/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026.

Toàn văn Nghị định số 307/2026/NĐ-CP xem tại đây