Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 233/QĐ-TTg ngày 03/02/2026.

Nhằm triển khai Đề án thống nhất, đồng bộ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng tiến độ và phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng, địa bàn, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các tỉnh, thành phố tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm được giao. Đối với các bộ, cơ quan và địa phương đã ban hành kế hoạch hoặc lồng ghép nội dung thực hiện Đề án nhưng chưa có trong danh sách tổng hợp, Bộ đề nghị gửi văn bản để theo dõi. Các đơn vị chưa ban hành kế hoạch hoặc chưa lồng ghép nội dung triển khai cần chủ động thực hiện theo quy định và gửi kết quả về Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Các bộ, cơ quan, địa phương cần tổ chức quán triệt, tuyên truyền về Đề án bằng hình thức phù hợp; căn cứ chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tế để xác định rõ nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và nguồn lực thực hiện.

Công tác theo dõi, kiểm tra, đánh giá phải tập trung vào kết quả và hiệu quả tác động thực chất của Đề án, không chỉ căn cứ vào số lượng hoạt động được tổ chức. Những khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh trong quá trình triển khai cần được kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Bộ Dân tộc và Tôn giáo để phối hợp giải quyết.

Nội dung phổ biến pháp luật phải sát nhu cầu của đồng bào

Một trong những yêu cầu trọng tâm là xác định đúng đối tượng, địa bàn thực hiện Đề án; trên cơ sở đó lựa chọn nhóm đối tượng, địa bàn cần ưu tiên phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu quản lý nhà nước.

Nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật cần tập trung vào các chủ trương, chính sách của Đảng và quy định của pháp luật có liên quan trực tiếp đến đời sống, sản xuất, quyền và lợi ích hợp pháp của đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong đó, chú trọng các lĩnh vực như đất đai; hôn nhân và gia đình; phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; bình đẳng giới; trợ giúp pháp lý; khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tội phạm; công tác dân tộc; chính sách dân tộc; chính sách tôn giáo và các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Việc lựa chọn nội dung cần bảo đảm phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa bàn, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận, hiểu biết và chấp hành pháp luật của người dân.

Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số

Bên cạnh các hình thức phổ biến pháp luật trực tiếp tại cơ sở, đối thoại, tư vấn, giải đáp pháp luật và sinh hoạt cộng đồng, Bộ Dân tộc và Tôn giáo yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và sử dụng các nền tảng truyền thông phù hợp.

Các hình thức phổ biến trực tiếp cần được kết hợp linh hoạt với truyền thông trên môi trường số, trong đó chú trọng khả năng tiếp cận thông tin của người dân tại địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa và các nhóm còn hạn chế trong tiếp cận thông tin pháp luật.

Tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật cần được xây dựng theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận, dễ sử dụng; tăng cường các hình thức hỏi - đáp, tình huống pháp luật, hình ảnh, infographic, video và sản phẩm truyền thông đa phương tiện.

Các tài liệu phải được định kỳ rà soát, cập nhật khi chính sách, pháp luật thay đổi; đồng thời từng bước số hóa, công khai và chia sẻ trên các nền tảng phù hợp. Đối với địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế khả năng sử dụng tiếng Việt, cần tăng cường biên soạn, truyền tải nội dung pháp luật bằng tiếng dân tộc thiểu số phù hợp.

Phát huy vai trò lực lượng nòng cốt tại cơ sở

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị các đơn vị chú trọng xây dựng, củng cố và bồi dưỡng đội ngũ làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn, bản, chức sắc, chức việc tôn giáo, hòa giải viên ở cơ sở, trợ giúp viên pháp lý, cán bộ tư pháp và cán bộ làm công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cần gắn với vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, xây dựng đời sống văn hóa, hòa giải ở cơ sở, trợ giúp pháp lý và giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ địa bàn dân cư.

Đối với việc xây dựng đội ngũ hạt nhân nòng cốt làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ có văn bản hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới.

Từng bước số hóa công tác theo dõi, báo cáo

Theo yêu cầu của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các bộ, cơ quan và địa phương cập nhật kết quả triển khai Đề án định kỳ hằng quý, chậm nhất vào ngày 25 của tháng cuối quý. Báo cáo năm gửi về Bộ trước ngày 30/11 hằng năm để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Các đơn vị đồng thời phân công đầu mối tham mưu, theo dõi, định kỳ cập nhật kết quả thực hiện Đề án và gửi thông tin đầu mối về Bộ Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 30/9/2026.

Sau khi Cơ sở dữ liệu về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được vận hành, việc báo cáo và cập nhật kết quả thực hiện Đề án sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Việc đẩy nhanh tiến độ triển khai, tăng cường theo dõi, đánh giá hiệu quả thực chất, đa dạng hóa hình thức phổ biến pháp luật và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm nội dung phổ biến phù hợp với từng nhóm đối tượng, địa bàn trong giai đoạn 2026-2035.