Ngày 7/11/2026, tại Học viện Phật giáo Việt Nam ở Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031, đúng dịp kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (7/11/1981–7/11/2026).

Đại hội được tổ chức sớm hơn một năm so với nhiệm kỳ IX (2022–2027), nhằm kiện toàn hệ thống tổ chức Giáo hội phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng, Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam tham dự phiên trọng thể đại hội

Trình bày phương hướng hoạt động Phật sự nhiệm kỳ X, Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam xác định phương châm “Kỷ cương – Đổi mới – Hiệu lực – Hiệu quả” là định hướng xuyên suốt, với mục tiêu xây dựng Giáo hội đoàn kết, thống nhất, vững mạnh; đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng tu học và phát huy tinh thần phụng sự xã hội.

Trên cơ sở đánh giá kết quả, hạn chế và bài học kinh nghiệm của nhiệm kỳ IX, Giáo hội đề ra 12 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó ưu tiên củng cố tổ chức, nâng cao hiệu lực quản trị, tăng cường pháp chế, kiểm tra, giám sát; đồng thời phát huy nguồn lực của Tăng Ni, Phật tử tham gia các hoạt động ích nước, lợi dân.

Tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý Tăng Ni, tự viện

Theo báo cáo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đến thời điểm tổng kết nhiệm kỳ IX, Giáo hội có gần 65.000 Tăng Ni, gần 19.000 cơ sở tự viện và 250 điểm nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung. Đây là hệ thống tổ chức có quy mô lớn, đặt ra yêu cầu thường xuyên đổi mới phương thức quản trị, điều hành và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp Giáo hội.

Trong nhiệm kỳ qua, Giáo hội đã kiện toàn tổ chức phù hợp với việc sắp xếp các đơn vị hành chính; hoàn thành Đại hội đại biểu Phật giáo tại 34 tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026–2031.

Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế trong công tác quản lý, điều hành. Hiệu quả hoạt động Phật sự giữa các địa phương, ban, viện và cơ sở tự viện chưa đồng đều; một số chương trình triển khai thiếu đồng bộ; chế độ báo cáo, cơ chế phối hợp và công tác kiểm tra, giám sát có mặt chưa đáp ứng yêu cầu.

Từ thực tiễn đó, Giáo hội xác định nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2026–2031 là tiếp tục kiện toàn hệ thống tổ chức theo hướng tinh gọn, thống nhất; đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động Phật sự.

Giáo hội sẽ xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của từng cấp, từng ban, viện, cơ sở và cá nhân được giao nhiệm vụ; đề cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường kỷ cương, kỷ luật, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự tín nhiệm của Tăng Ni, Phật tử làm cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động.

Cùng với đó, công tác pháp chế, kiểm tra, giám sát được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm các hoạt động Phật sự được thực hiện đúng Hiến chương, quy chế của Giáo hội và pháp luật Nhà nước.

Giáo hội chú trọng tăng cường trách nhiệm của các cấp trong quản lý Tăng Ni, tự viện và hoạt động tôn giáo; chủ động phòng ngừa, kịp thời chấn chỉnh, xử lý theo thẩm quyền những biểu hiện vi phạm; coi trọng công tác hướng dẫn, giáo dục, giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.

Những định hướng này có ý nghĩa thiết thực đối với việc phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức tôn giáo, góp phần bảo đảm hoạt động Phật giáo ổn định, tuân thủ pháp luật, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo trong tình hình mới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản trị Giáo hội

Một điểm đáng chú ý trong phương hướng nhiệm kỳ 2026–2031 là Giáo hội xác định chuyển đổi số trở thành nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới tạo chuyển biến căn bản trong phương thức quản lý, điều hành và tổ chức hoạt động Phật sự.

Theo báo cáo tổng kết nhiệm kỳ IX, công tác ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa dữ liệu Tăng Ni, tự viện đã có những kết quả bước đầu. Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu chưa hoàn toàn đồng bộ, chưa liên thông giữa Trung ương Giáo hội và các địa phương; năng lực ứng dụng công nghệ tại một số đơn vị còn hạn chế.

Để khắc phục tình trạng này, Giáo hội đặt mục tiêu từng bước xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thống nhất về Tăng Ni, tự viện, tổ chức Giáo hội và hoạt động Phật sự; phát triển nền tảng quản trị, điều hành số có khả năng kết nối giữa Trung ương Giáo hội với các cấp Giáo hội.

Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giáo dục, nghiên cứu và truyền thông, Giáo hội chú trọng đào tạo nhân lực, chuẩn hóa dữ liệu và quy trình quản lý, nâng cao chất lượng thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu và tuân thủ quy định pháp luật.

Giáo hội cũng định hướng kiện toàn hệ thống báo chí, truyền thông Phật giáo; tăng cường năng lực kiểm chứng, cung cấp thông tin chính thống, chủ động xử lý những vấn đề phát sinh trên không gian mạng.

Trong bối cảnh Luật Tín ngưỡng, tôn giáo số 07/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026 và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027, việc tăng cường pháp chế, đổi mới quản trị và ứng dụng công nghệ đặt ra yêu cầu đối với Giáo hội trong chủ động tìm hiểu, cập nhật và thực hiện đầy đủ các quy định pháp luật, nhất là những quy định liên quan đến hoạt động tôn giáo trên không gian mạng.

Phát huy nguồn lực Phật giáo trong hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường

Bên cạnh nhiệm vụ kiện toàn tổ chức, phương hướng nhiệm kỳ mới tiếp tục xác định hoạt động từ thiện, an sinh xã hội là một nội dung quan trọng nhằm phát huy truyền thống gắn bó, đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam.

Theo báo cáo của Giáo hội, trong giai đoạn tổng kết nhiệm kỳ IX, Tăng Ni, Phật tử đã đóng góp, tham gia các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội với tổng trị giá hơn 7.500 tỷ đồng. Ngoài ra, Giáo hội triển khai các chương trình cứu trợ nhân đạo quốc tế với trị giá hơn 15 tỷ đồng.

Các hoạt động được triển khai trên nhiều lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn, cứu trợ đồng bào bị thiên tai, chăm lo người cao tuổi cô đơn, trẻ em mồ côi và các đối tượng yếu thế.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Giáo hội định hướng tiếp tục vận động Tăng Ni, Phật tử và các nguồn lực xã hội tham gia những chương trình giảm nghèo, trợ giúp xã hội, chăm sóc sức khỏe cộng đồng và cứu trợ thiên tai.

Đặc biệt, phương hướng nhiệm kỳ 2026–2031 nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức hoạt động từ thiện theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, thiết thực, bền vững; tăng cường phối hợp với các cơ quan, tổ chức để nâng cao hiệu quả huy động, sử dụng nguồn lực.

Cùng với an sinh xã hội, Giáo hội xác định tiếp tục tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển cộng đồng.

Một nội dung mới được chú trọng là phát huy vai trò của doanh nhân Phật tử trong đóng góp nguồn lực cho các hoạt động giáo dục, văn hóa, từ thiện và an sinh xã hội.

Giáo hội cũng định hướng nghiên cứu xây dựng các mô hình kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững phù hợp với giáo lý, giới luật, Hiến chương Giáo hội và pháp luật Nhà nước; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích.

Việc phát huy nguồn lực của Phật giáo thông qua các hoạt động xã hội, từ thiện và phát triển cộng đồng phù hợp với chủ trương khuyến khích, tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo đóng góp vào sự nghiệp phát triển đất nước, bảo đảm an sinh xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nâng cao chất lượng đào tạo, bảo tồn văn hóa và mở rộng đối ngoại

Trong lĩnh vực giáo dục, Giáo hội xác định tiếp tục hoàn thiện hệ thống đào tạo Phật giáo, đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy; kết hợp kiến thức Phật học, giới luật, đạo hạnh với năng lực quản trị, nghiên cứu và hội nhập quốc tế.

Giáo hội chú trọng xây dựng đội ngũ Tăng Ni có phẩm hạnh, trình độ, tinh thần trách nhiệm; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ Tăng Ni trẻ, đáp ứng yêu cầu kế thừa và phát triển tổ chức trong các nhiệm kỳ tiếp theo.

Cùng với đó, Giáo hội định hướng đổi mới công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng sư, ứng dụng công nghệ số và các phương tiện truyền thông hiện đại, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo và đời sống tinh thần của đồng bào Phật tử.

Trong lĩnh vực văn hóa, Giáo hội tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa Phật giáo, bao gồm di sản vật thể và phi vật thể, kiến trúc, mỹ thuật, kinh sách, nghi lễ và những truyền thống đặc sắc của các hệ phái Phật giáo Việt Nam.

Việc nghiên cứu, số hóa, lưu trữ và phổ biến các di sản văn hóa, tư liệu Phật học được chú trọng, gắn bảo tồn truyền thống với phát huy giá trị văn hóa trong đời sống đương đại.

Hoạt động đối ngoại Phật giáo tiếp tục được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, gắn với ngoại giao văn hóa và đối ngoại nhân dân.

Theo báo cáo, Giáo hội hiện có 22 Hội Phật tử Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời duy trì liên hệ, hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử Việt Nam tại 35 quốc gia, vùng lãnh thổ. Đây là cơ sở để Giáo hội tiếp tục phát triển các hoạt động giao lưu, kết nối cộng đồng Phật tử Việt Nam ở nước ngoài, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong nhiệm kỳ mới, Giáo hội định hướng tăng cường quan hệ hợp tác với các tổ chức Phật giáo quốc tế; tham gia các diễn đàn về hòa bình, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; nâng cao chất lượng tổ chức các sự kiện Phật giáo quốc tế tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, Giáo hội tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ hoạt động Phật sự trên cơ sở phối hợp với các cơ quan chức năng và sử dụng các nguồn lực hợp pháp.

Tiếp tục đồng hành cùng dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Xuyên suốt phương hướng hoạt động Phật sự nhiệm kỳ 2026–2031 là yêu cầu phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần hộ quốc an dân, vận động Tăng Ni, Phật tử thực hiện tốt trách nhiệm công dân, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước và những hoạt động ích nước, lợi dân.

Giáo hội xác định tiếp tục tăng cường mối quan hệ gắn bó với các cơ quan, tổ chức, các tôn giáo và các tầng lớp Nhân dân trên tinh thần hòa hợp, tôn trọng, hợp tác; tham gia xây dựng đời sống văn hóa, đạo đức xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những kết quả, đóng góp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Tăng Ni, Phật tử trong các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động an sinh xã hội, đối ngoại, bảo vệ môi trường và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Giáo hội tiếp tục khắc phục những tồn tại, hạn chế, phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất trong tổ chức và hoạt động; xây dựng Giáo hội trang nghiêm, vững mạnh, phát triển, tiếp tục đồng hành cùng dân tộc.

Đối với các cơ quan nhà nước, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các địa phương thường xuyên quan tâm, thực hiện đúng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để các tôn giáo hoạt động theo quy định của pháp luật.

Trước Đại hội, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã thành lập Tổ công tác liên ngành hướng dẫn, giúp đỡ Giáo hội tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X; phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện những nhiệm vụ thuộc chức năng, thẩm quyền, góp phần bảo đảm điều kiện tổ chức Đại hội.

Theo phương hướng trình Đại hội, ngay sau Đại hội, Hội đồng Trị sự sẽ cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình hành động toàn nhiệm kỳ. Các ban, viện Trung ương và Ban Trị sự tại các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch hằng năm, xác định rõ nhiệm vụ, đơn vị chủ trì, tiến độ và tiêu chí đánh giá; tổ chức sơ kết định kỳ, kiểm tra kết quả thực hiện và kịp thời điều chỉnh những nhiệm vụ chưa đạt yêu cầu.

Với 12 nhiệm vụ trọng tâm, phương hướng Phật sự nhiệm kỳ 2026–2031 thể hiện định hướng chủ động đổi mới, nâng cao trách nhiệm tự quản, hiệu lực và hiệu quả hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Việc triển khai hiệu quả các nhiệm vụ này sẽ góp phần phát huy giá trị văn hóa, đạo đức và nguồn lực của Phật giáo, bảo đảm các hoạt động tôn giáo ổn định, tuân thủ pháp luật, tiếp tục đồng hành cùng đất nước trong giai đoạn phát triển mới.